Vochtige kelder: waar komt het vocht vandaan en wat doet u eraan?

Een muffe geur op de keldertrap, muren die zwart worden, wit zout dat aan de voet van het metselwerk bloeit, soms een plas na een onweer: in Brusselse huizen is de kelder vaak de eerste ruimte die vocht krijgt. Voor u aan werken denkt, moet u weten waar het water vandaan komt, want elke oorzaak heeft haar eigen oplossing.

Waar komt het vocht in een kelder vandaan?

De brochure van Homegrade over vocht in de woning onderscheidt verschillende oorzaken, die samen kunnen voorkomen. Ingegraven muren nemen water op uit de grond waarmee ze in contact staan: dat is zijdelings vocht van muren tegen de grond. Grondvocht kan ook via capillaire werking in de muren opstijgen: dat is opstijgend vocht, vaak in gebouwen van vóór 1945 in massief metselwerk, zonder membraan aan de voet van de muren.

Ook het grondwater speelt mee: de diepte van de grondwaterspiegel hangt af van het weer en kan in de winter op sommige plaatsen het kelderniveau bereiken. Homegrade verwijst naar de kaart « Overstromingsgevaar en risico » van Leefmilieu Brussel (geodata.leefmilieu.brussels), met de zones waar het grondwater tijdelijk kan stijgen en riolen kunnen overlopen. Ten slotte kan een gescheurde ondergrondse rioleringsbuis de grond rond de kelder nat maken.

Condensatie of infiltratie: hoe ziet u het verschil?

Kijk wanneer het probleem opduikt. Is de kelder vooral vochtig in de zomer, bij warm en drukkend weer, dan gaat het waarschijnlijk om condensatie: de warme, vochtige buitenlucht koelt af tegen de koele keldermuren en zet er haar water af. Worden de vlekken erger na regen of in de winter, dan komt het water eerder van buiten of uit de grond.

Een hygrometer uit de handel meet de luchtvochtigheid; een vochtmeter, waarvoor volgens Homegrade geen diepgaande kennis nodig is, meet het vocht in de materialen.

Is een vochtige kelder altijd een probleem?

Niet altijd. Homegrade herinnert eraan dat kelders vroeger als berg- of stookruimte dienden en als buffer werkten tussen de vochtige grond en de woning. Behoudt u die bestemming en is de kelder goed geventileerd, dan is matig capillair vocht er niet per se hinderlijk. Alles verandert als u er een leefruimte van wilt maken: dan moet al het vocht verdwijnen, en dat kan grote werken vragen.

Wat kunt u zelf doen?

Ventileer: Homegrade benadrukt een goed geventileerde kelder, en een dichtgemaakt keldergat of rooster belet hem op te drogen. Is condensatie de oorzaak, laat dan in de zomer geen warme, drukkende namiddaglucht binnen in een koele kelder: net die lucht zet haar water af op de muren.

Kies een afwerking die ademt. Voor een kelder waar matig vocht aanvaard wordt, raadt Homegrade een dampdoorlatende afwerking aan, zoals zichtbare baksteen of kalkverf, eerder dan een verf die het water in de muur opsluit. Houd ook de regenpijpen en dakgoten in de buurt in het oog: een lek maakt de gevel en de grond aan de voet van de muur nat.

Een luchtontvochtiger helpt de lucht van een bergkelder te drogen, maar lost geen infiltratie op. Onze gids welke luchtontvochtiger kiezen legt uit welk type toestel bij een koude ruimte zoals een kelder past.

Wanneer is een behandeling nodig?

Wanneer er water langs de muren loopt, wanneer de schade zich uitbreidt of wanneer de kelder een leefruimte moet worden. Voor muren tegen de grond noemt Homegrade de waterdichting van de buitenkant van de ingegraven muur als beste optie; lukt dat niet, dan gebeurt het langs binnen met een kuipbekleding van de kelder. Voor vocht dat uit de grond opstijgt, is de oplossing een horizontale barrière via injectie tegen opstijgend vocht, die volgens Homegrade vaak nodig is als aanvulling op een kuipbekleding.

Na de behandeling kunnen witte vlekken blijven: dat zijn zouten, uitgelegd in onze gids over salpeter op muren. En trekt het vocht ook in de muren van de benedenverdieping, dan helpt onze gids vocht in muren: oorzaken en oplossingen om de oorzaken te onderscheiden.